حبیب الله فضل الله پور؛ معاون سیاسی اجتماعی استانداری خوزستان در دیدار با کادر مطبوعاتی دفتر روزنامه ایران در خوزستان گفت:
در معاونت سیاسی استانداری خوزستان. یکی از کارهایی که برای ما بسیار مهم است، برنامه ای است در قالب طرحی مشترک میان «مجموعه کتابخانههای عمومی» و «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان»، تلاش کردهایم بستری برای عرضه و اجرای یک مدل نوین از همافزایی نهادهای اجرایی و اجتماعی در استان خوزستان فراهم کنیم. هدف ما این بوده است که از تمام ظرفیتهای موجود در استان استفاده نماییم. در بررسیهای ابتدایی به این نتیجه رسیدیم که بسیاری از ظرفیتهای اجرایی و اجتماعی استان بهصورت موازی و بدون ارتباط مؤثر با یکدیگر عمل میکنند. ما در این طرح در پی آن هستیم که این ظرفیتهای موازی را به ظرفیتهای متقارن و همافزا تبدیل کنیم. نقطه تلاقی این ظرفیتها، کتابخانههای عمومی و کانونهای پرورش فکریاند؛ اما نه به شکل سنتیِ محل قرائت کتاب، بلکه بهعنوان مراکز فعال و سازمانیافته با چندین دپارتمان تخصصی در حوزههای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی. این مراکز با هدف ایجاد یک نظام پاسخگویی نهادینه، در نقش حلقه واسط میان نهادهای اجرایی و بدنه اجتماعی عمل خواهند کرد؛ کارکردی مشابه احزاب اما در قالبی فرهنگی و نهادمحور.
کانونهای پرورش فکری، با تمرکز و توجه بر کودکان، نوجوانان و زنان فعالیت میکنند؛ و مجموعه کتابخانهها، با رویکردی تجمیعی، بستری برای تعامل، هماهنگی و پاسخگویی به مسائل اجتماعی فراهم میسازند. بر اساس بررسیها، تعداد زیادی از سازمانهای مردمنهاد (NGO) در سطح استان فعالیت دارند. اما آسیبشناسیها نشان میدهد که اغلب این سازمانها فاقد سازوکارهای شفاف اجرایی، شاخصهای ارزیابی عملکرد، و خروجی مشخصاند.
در این راستا، تصمیم گرفتهایم تا از این پس، هیچگونه حمایت مادی یا معنوی از سازمانهای مردمنهاد صورت نگیرد، مگر آنکه در قالب گروههایی با کارکردهای مشابه و تجانس ساختاری فعالیت کنند. شاخص های ارزیابی برای این موسسات عملا” وجود ندارد. مکانیزم کارشان و خروجی فعالیت شان مشخص نیست. بهعنوان مثال، در حوزه آموزش و پرورش، شناسایی ۲۰ سازمان فعال انجام شده که قرار است از این پس ذیل یک دپارتمان تخصصی و تالارهای گفتگو فعالیت کرده و به نیازهای این حوزه بپردازند.
در حوزه گروههای جهادی نیز، با بیش از ۳۰۰ هزار نیروی داوطلب در سطح استان، ظرفیت بزرگی برای حل مسائل خوزستان وجود دارد. این نیروها، علیرغم برخی تفاوتها و اختلاف سلیقهها، بهتدریج در حال تجمیع و سازماندهیاند تا بتوانیم از توان جمعی آنها بهرهبرداری کنیم.
این طرح، فعلاً بهصورت پایلوت در چهار شهرستان شادگان، مسجدسلیمان، رامهرمز و ایذه در حال اجراست؛ احتمالاً یک شهرستان دیگر از حوزه جنوب استان نیز به آن اضافه خواهد شد (احتمالاً دشت آزادگان یا هویزه). هدف اصلی در این مرحله، بازسازی سرمایه اجتماعی، بازگرداندن اعتماد عمومی و تقویت پیوند میان نهادهای دولتی و بدنه اجتماعی است.
در بازه ششماهه آینده، ارزیابی جامعی از نتایج این پایلوت انجام خواهد شد. در صورت موفقیت، توسعه آن در سطح کل استان در دستور کار قرار میگیرد.
در جریان مطالعات انجامشده – گرچه هنوز عمیق نیستند – به نتایجی رسیدهایم که میتوانند بسیار کمککننده باشند. از جمله:
بازتولید هویت و انسجام ملی: در استانهای مرزی چون خوزستان و سیستان، با تنوع قومی و فرهنگی بالا، بازسازی مؤلفههای انسجام و هویت ملی، امری ضروری است. نباید اجازه داد تفاوتهای قومی در خوزستان به تقابلهای اجتماعی منجر شود.
بازنگری در آموزش و پرورش: متأسفانه، تاکنون برنامهریزی هدفمند و منسجمی در حوزه پرورشی صورت نگرفته است. در این طرح، اولویت با حوزههای پرورشی خواهد بود و آموزش بر پایه آن ساماندهی میشود.
چالش دو زبانها: مسئله دوزبانه بودن در خوزستان یکی از چالشهای جدیست. کودکان دوزبانه در بسیاری از مواقع از مهارتهای ارتباطی لازم محروم میمانند و در نتیجه در تعاملات اجتماعی دچار مشکل میشوند. این موضوع باید با مداخلات آموزشی و فرهنگی هدفمند حل شود.
گسست میان خانواده و نهاد آموزش: یکی از یافتههای نگرانکننده، وجود شکاف عمیق بین والدین و نهاد آموزشوپرورش است. این فاصله باید با برنامهریزی اجتماعی، فرهنگی و رسانهای کاهش یابد.
کرامت زن در جوامع قومی: نقش زن در خانواده و جامعه قومی بسیار کلیدی است. اگر زن در خانواده جایگاه و کرامت لازم را نداشته باشد، کودکان نیز دچار بحران در جامعهپذیری خواهند شد. تربیت نسل آینده، ارتباط مستقیمی با منزلت اجتماعی زنان دارد.
در پایان تأکید میکنم که این طرح بدون همکاری رسانهها، به نتیجه نخواهد رسید. هر طرح اجرایی، نیازمند پیوست رسانهایست. ما از رسانهها بخصوص رسانه های موثر و مولد محتوا و صاحب ایده مثل شما دعوت میکنیم که فعالتر وارد میدان شوند، پیشنهاد بدهند، نقد کنند و با ما در مسیر اجرای دقیقتر و مؤثرتر طرح همراه باشند و به ما کمک کنند.
اگر نقطهنظری، پیشنهادی یا ایدهای در مسیر فعالیت ما دارید، با آغوش باز پذیرا هستیم.
🔹 با «تالارهای گفتوگو» از نخبگان برای اصلاح ساختار دولت بهره میگیریم
صدیقه میری سرپرست ادارهکل سیاسی، انتخابات و تقسیمات استانداری خوزستان در این جلسه، به سیاستگذاریی که در گذشته بدون توجه به ظرفیت ها و ضرورت های جامعه اعمال شد، اشاره کرد و گفت:
هم اکنون در افق سند چشم انداز ۲۰ ساله قرار داریم. سندی که بر اساس داده های واقعی توسط نخبگان و متخصصین تدوین و تصویری واقع گرایانه و دست یافتنی از توسعه کشور ظرف ۲۰ سال ارائه داده بود که دهه ۸۰ توسط مقام رهبری ابلاغ شد.امروز باید بررسی کرد چه اندازه از اهداف مورد نظر این سند محقق شد.بدون شک اگر روند اجرای این سند به درستی پیش می رفت امروز کشور وضعیت بهتری داشت.
باید پذیرفت برخی سیاست گذاری های دولتهای ما در گذشته واجد اشکالاتی بوده که نه تنها با سند چشم انداز و سایر اسناد بالادستی انطباق نداشته بلکه موجب نارضایتی بخشی از جامعه در مواجهه با اثرات این سیاست ها شده است.
به عنوان مثال سیاستهای غلط در حوزه کشاورزی،مدیریت منابع آب،جانمایی اشتباه برخی صنایع،کم توجهی به محیط زیست و… بخشی از جامعه صنفی و شهروندان را با مشکل مواجه نموده است.
لذا تلاش ما در دولت وفاق و طرح تاگ که با ابتکار معاونت سیاسی اجتماعی استانداری خوزستان منطبق بر سیاستهای دولت و استاندار محترم تهیه و تدوین شده مشارکت تمام گروههای نخبگانی در قالب دپارتمانهای تخصصی در حوزه های مختلف سیاسی،اجتماعی،فرهنگی،زیست محیطی و…و جلب نظر آنها در مساعدت و همکاری جهت اصلاح و بهبود سیاست گذاری های دولت در راستای اصلاح ساختارها و ارائه خدمات هر چه بهتر به شهروندان خواهد بود.
اما سؤال مهم اینجاست که چرا چنین سندی، با آنهمه دقت و کارشناسی، از مسیر اصلی خود منحرف شد؟ بیتردید عوامل متعددی در این انحراف دخیل بودهاند، اما آنچه مسلم است، اینکه بخشی از مشکلات اجتماعی امروز، نتیجه مستقیم سیاستگذاریهای نادرست در گذشته است.
برای نمونه، صنایع آببر را بهجای استقرار در کنار منابع آبی طبیعی مانند دریاهای شمال و جنوب کشور، به دل کویر بردهایم و منابع ارزشمند آب شیرین و زیرزمینیمان را بیهوده مصرف کردهایم.
یا در بحث الگوی کشت، سالها با سیاستگذاریهای اشتباه، مسیر غلطی را پیمودهایم و همین سبب شده طیف وسیعی از اقشار جامعه، بهویژه کشاورزان، نسبت به عملکرد دولتها معترض باشند. امروز این نارضایتی را در اعتراضات گندمکاران و دیگر تولیدکنندگان بهوضوح میتوان دید. بخشی از محصولات کشاورزی یا بازاری برای فروش ندارند یا از کیفیت لازم برخوردار نیستند.
در حوزه بهداشت و درمان نیز شاهد کاستیهایی هستیم، اما محیط زیست از جمله عرصههاییست که بیشترین آسیب را از سیاستگذاریهای نادرست دیده است. متأسفانه توسعه صنعتی ما بدون در نظر گرفتن الزامات محیطزیستی انجام شده و هیچ پیوست محیطزیستی برای استقرار صنایع در نظر گرفته نشده است. بسیاری از کارخانهها و صنایع بزرگ دقیقاً در مسیر بادهای غالب مستقر شدهاند که این مسئله منجر به گسترش آلودگی و آسیب بیشتر به زیستبومهای شهری و روستایی شده است.
در نهایت، باید گفت سیاستگذاری در کشور نیازمند بازنگری اساسی و حرکت در مسیر عقلانیت و توسعه پایدار است. امیدواریم دولت جناب آقای دکتر پزشکیان، با توجه به شعار وفاق و همگرایی که سر دادهاند، بتواند این تحول را رقم بزند. البته این مهم، جز با استفاده از نظرات نخبگان، کارشناسان، و همراهی بدنه دانشگاهی و مدنی کشور میسر نخواهد بود.
در همین راستا، طرح ارزشمندی که آقای دکتر فضلالله پور در قالب «تالارهای گفتگو» پیگیری میکنند، فرصت مغتنمی است برای گردآوری دیدگاههای نخبگان حوزههای مختلف و بهرهگیری از آنها در مسیر سیاستگذاری دقیق و واقعبینانه.
من هم به نوبه ی خودم از همراهی و میزبانی شما عزیزان تشکر میکنم. چنانچه نکته یا پیشنهادی دارید، مشتاقانه شنوا هستیم.
🔹 قومگرایی را به حاشیه میبریم؛ رسانه باید نگاهی ملی و توسعهگرا داشته باشد
شهرام گراوندی، نماینده موسسه ایران در خوزستان نیز در این جلسه ضمن استقبال از حضور معاون سیاسی و سرپرست اداره کل سیاسی، انتخابات و تقسیمات استانداری خوزستان در دفتر روزنامه ایران، گفت:
به باور من، معاونت سیاسی استانداری، فراگیرترین بخش نهاد استانداری است. چون تقریبن بر تمام حوزهها از سیاست گرفته تا فرهنگ نظارت و دخالت دارد. از احزاب قدیمی گرفته تا حزب های چند نفره و مصلحتی و یک شبه و مناسبتی در ایام انتخابات و نوظهور، از نظارت و احاطه بر آموزش و پرورش تا اداره کل فرهنگ و ارشاد، میراث فرهنگی، نهاد کتابخانهها، رسانهها، نشریات، فضای مجازی و… همه زیرمجموعهی همین حوزهاند. و کسی که این معاونت را مدیریت میکند، باید بر همه ی اینها اشراف داشته باشد.
اگر بخواهیم در مورد آسیبها و چالشهای خوزستان صحبت کنیم، نه زمان این جلسه کافی است، و نه یک نشست برای این منظور کفایت می کند. اما از فرصت حضور شما استفاده میکنم و چند نکته رو عرض میکنم.
شما فرمودید چرا در جلسه ای که میزبان اهالی رسانه بودید حضور نداشتیم؛ دلیلش این است که ما نگاه حرفه ای و ویژهتری به رسانه داریم. برای ما، تولید محتوا از همه چیز مهمتر است و خوشبین نبودیم به خروجی آن جلسه. چرا که فضای رسانه ای خوزستان را ضمن احترام محض به برخی دیگر از اهالی رسانه در رسانه های خوزستان، در عین حال که بسیار متکثر می دانم ولی از نظر محتوا فقیر می دانم. مجموعه ای که امروز میزبان شما هستیم برچیده ای از حرفه ای های رسانه ها هستند. ما تلاش کردیم روزنامه ایران را از قالب کهنهای که تا قبل از دولت آقای پزشکیان داشت، و یک نگاه صرفا” انتفاعی و مبتنی بر بهره بردارانه از منابع آگهی استان بوده خارج کنیم. اسناد و سوابق این رویکرد در آرشیو روزنامه ایران که قابل دسترسی است و در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان بدون شک موجود است.
روزنامه ایران ۳۰ سال است که منتشر میشود، اما تحولات اساسی از سال گذشته و با حضور آقای پزشکیان شروع شد. تیم حاضر در روزنامه و موسسه ایران از مدیرعامل تا هیئتمدیره، همه تغییر کردند و دستچینی از نخبگان رسانه و اصلاح طلبانی با نگرشی فراجناحی و دلسوز نظام و کشور در این مجموعه قرار دارند. در استانها هم تا جایی که اطلاع دارم نمایندگانی منصوب شدند که نگاه کلان و فراجناحی دارند. ما هم از وقتی مسئولیت این نمایندگی رو پذیرفتیم، تلاش کردیم با کمک نیروهای توسعهگرا، از اقوام مختلف و با نگاهی فراتر از تعلقات قومی، روزنامه ایران را در حد بضاعت تبدیل به یک یک رسانهی فراگیر و صدایی برای شنیدن خوزستان در سطح ملی کنیم.
ما همه از یک خانواده هایی متعلق به یک قوم مشخص آمدیم، ولی قرار نیست فقط در سطح و محدوده ی همان خانواده بمانیم. این نگرش معتقد است که ما همه در وهله ی نخست ایرانی هستیم و سپس خوزستانی. و اگر مدام و پیوسته ، خود را وابسته به یک قوم بدانیم، این وابستگی، تعلق مطلق خواهد یافت و به هوست خوزستانی و ملی ما آسیب خواهد زد. ما سعی کردیم فراتر از این افق محدودی که سیاست بازان و قوم گراها در حال تعریف آن هستند را ببینیم.
دوستانی که با ما کار میکنند، چه در اتاق فکر، چه در یادداشتنویسی و تولید محتوا، نگاه فراگیر دارند. مطالب زیادی داریم که گاهی حتی در روزنامه ایران مجال و امکان چاپ پیدا نمی کنند. که در دیگر رسانه های مرتبط به همین مجموعه مثل پیوند ایرانیان یا صدای هم وطن منتشر می شود.
رویکرد مدیرعامل موسسه ایران نسبت به خوزستان بسیار مثبت و همدلانه است. برای بار نخست دکتر موالی زاده یک مصاحبه ی چالشی جالب توجه ؛ و بعد از ایشان چند تن دیگر از مدیران استان، نظیر مدیرعامل مناطق نفت خیز جنوب، منطقه آزاد اروند، فولاد اکسین، فولاد خوزستان و شهردار اهواز نیز در روزنامه یا حضور به عمل آوردند و یا به بیان عملکرد سازمان های خود پرداختند.
ما تلاش داریم که همین رویکرد ادامه یابد و می دانم که مدیران مجموعه موسسه ایران نیز مدافع همین رویکرد در سطح ملی هستند.
فضای مجازی و رسانههای شنیداری با همه ی فریبندگی اش، عمر کوتاهی دارد. امروز میبینی ولی فردا فراموش میشود. ولی رسانه های مکتوب همیشه ماندگاری دارد و قابل استناد و مستعد مستندسازی است. . هنوز هم کتابهایی از دههها پیش، مرجع ما هستند در پژوهش ها و یا حتی مطالعات معمولی. خیلی از بزرگان فرهنگ و سیاست خوزستان با قلمزدن در روزنامهها شناخته شدند و آنها را با سابقه ی حضورشان در رسانه های مکتوب به یاد می آورند.
بر اساس نگاهی که شما به ضرورت گفت و گو در استان دارید؛ و یا جناب استاندار از این ضرورت بارها گفته اند؛ ما نیز در صددیم در همین مسیر، اقدامی منحصربفرد انجام دهیم که بدون یاری شما ابتر خواهد ماند. یک جمع ده نفره از دوستان نخبه و تحصیلکرده، که همگی نگاه فرا قومی دارند، پایهگذار این طرح و ایده هستیم که میانسال هستند، همه بین ۴۸ تا ۵۳ سال سن؛ که پروپوزال اولیه این طرح آماده شده و بصورت حضوری انشاءالله خدمت میرسیم و مفصلتر پیرامون ان صحبت خواهیم کرد.
به باور من، بزرگترین مانع توسعه در خوزستان، نگاه قومی و گرفتار شدن در قومگرایی است. تا زمانی که این نگاه اصلاح نشود، رشد واقعی اتفاق نمیافتد. توسعه نیاز به نگاهی دارد که از تعلقات قومی عبور کرده باشد. انسان توسعه یافته ی خوزستانی نخواهیم داشت مگر زمانی که از قید تعلقات قومی خود را رهانده باشند.
درباره وضعیت امروز استان هم باید چند نکته رو عرض کنم. مسائل اصلی مردم ما همچنان اقتصاد و معیشت است، ولی نمیشود منکر این شد که فضای سیاسی و فرهنگی بازتر شده. در دولت قبل، خیلی از ما خانهنشین شده بودیم. و کمترین نقدی و یا صدایی از طیف وسیعی از کنشگران کشور در جمیع حوزه ها شنیده نمیشد. ولی حالا، فضا باز شده. در حوزه ی فرهنگ، میراث، همه فعالتر شدند و ما این را به عینه می بینیم. ولی لازم از این فضا درست استفاده کنیم و قدر زمان را بدانیم و نباید وارد بازیهای بینتیجه و فرسایشی بشویم. فقط حرف زدن کافی نیست. مشکل دوم، نبود نقشه راه روشن در استان خوزستان است. مدیریت کلان ما در خوزستان دچار روزمرگی است. تیم رسانهای استانداری ضعیف است و گاهی فرصتها را تبدیل به تهدید میکند.
مثلاً همین برنامهی «نقل و نقل خوزستان» که از شبکه دو پخش شد، جوری روایت شده که انگار فقط قوم عرب در استان حضور دارد. در حالیکه همه اقوام در کنار هم هویت خوزستانی را شکل داده اند و با همدیگر دوست هستند. چنین برنامه هایی حتی موجب خشم طیف عرب هم شده. ما در کنار هم زندگی میکنیم، بازنمایی غلط از هویت قوم عرب در ابتدا به قوم عرب آسیب می زند. این بحث ها البته جامعه شناختی است و بسیار فنی و مفصل. و شاید جای طرحش الان و اینجا نیست. اما ما نباید با دست خودمان موجب گارد گرفتن باقی اقوام علیه خودمان و یا انتقال حس طرد شدگی سایر اقوام را فراهم کنیم. این نگرش، انحرافی و آسیبزاست. اتفاقاً در همین جمع خود آقای حیدری که از عزیزترین دوستان ما و از جامعه عرب هستند، جدی ترین منتقد این نوع روایتسازی هاست.
در ادامه ی جلسه، آقایان عادل حیدری، سامان فرجی، رضا علیجانی و بهرام براتی نیز به طرح مباحث مختلفی پرداختند و در یک جلسه ی ۳ ساعته به گفتگو با معاون سیاسی و سرپرست اداره کل سیاسی و انتخابات استانداری خوزستان پرداختند. پیشنهادهای قابل اجرا در خصوص استفاده از ظرفیت های فرهنگی اقوام، استفاده از ظرفیت همجواری با کشورهای عربی ووو نیز به بحث گذاشته شد که مورد استقبال معاون سیاسی استاندار خوزستان واقع شد.
Tuesday, 13 January , 2026