در هیاهوی روزمرگی و سیاست‌زدگی جامعه، گروهی از زنان غیور و مقاوم، سال‌هاست که در سکوت و بی‌ادعا، بزرگ‌ترین درس‌های ایثار و از خودگذشتگی را به ما می‌آموزند. آنان همسران جانبازان شیمیایی و قطع نخاعی هستند؛ زنانی که جوانی و زندگی خود را وقف مراقبت از همسران ایثارگری کردند که روزی برای دفاع از این سرزمین، جان و سلامت خود را به خطر انداختند.

این بانوان، که به حق می‌توان آنان را «ایثارگران خاموش» نامید، با چالش‌های طاقت‌سوزی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند که کمتر در کانون توجه رسانه‌ها و برنامه‌ریزی‌های کلان قرار گرفته است.

بار سنگین مراقبت؛ فرسودگی روانی و انزوای اجتماعی

تصور کنید سال‌هاست نه تعطیلی دارید، نه استراحتی. مسئولیت پرستاری از عزیزی که به دلیل عوارض ناشی از جنگ، به کمک همیشگی شما وابسته است، علاوه بر فشار جسمی، باعث فرسودگی روانی شدید، اضطراب مداوم و احساس تنهایی عمیق می‌شود. محدودیت‌های حرکتی جانباز، به تدریج دایره روابط اجتماعی خانواده را به کوچک‌ترین حد ممکن تقلیل داده و آنان را به انزوا می‌کشاند. گاهی نیز عوارض جانبازی، مانند خشونت‌های ناخواسته ناشی از عوارض شیمیایی، بر آتش این مصائب دامن می‌زند.

تحریم، فقر و هزینه‌های کمرشکن درمان

اگرچه نهادهای ایثارگری خدمات ارزشمندی ارائه می‌دهند، اما واقعیت این است که بسیاری از این خانواده‌ها با مشکلات معیشتی جدی روبرو هستند. ناتوانی جانباز در کار و تامین معاش، فشار اقتصادی مضاعفی به خانواده وارد می‌کند. از سوی دیگر، تحریم‌های ناجوانمردانه دسترسی به داروها و تجهیزات پزشکی ویژه، مانند اسپری‌های تنفسی برای جانبازان شیمیایی، را با مشکل مواجه کرده و هزینه‌های جانبی درمان، بار مالی طاقت‌فرسایی را به این خانواده‌ها تحمیل می‌کند.

راهکارهایی برای ادای دین واقعی

قدردانی از این قشر تنها در مراسم‌های نمادین و تشریف‌افزایی‌های مقطعی خلاصه نمی‌شود. ما نیازمند یک تعهد ملی و برنامه‌ریزی جامع هستیم:

۱٫ حمایت اقتصادی و رفاهی: افزایش مستمری‌ها، اعطای وام‌های کم‌بهره برای مسکن، و تخصیص بودجه ارزی ویژه برای واردات بدون مانع دارو و تجهیزات پزشکی از اولویت‌های اصلی است.
۲٫ حمایت روانی و اجتماعی: راه‌اندازی مراکز مشاوره تخصصی رایگان و ایجاد شبکه‌های حمایتی میان همسران جانبازان برای تبادل تجربیات و کاهش احساس انزوا ضروری است.
۳٫ ارتقای خدمات درمانی: تجهیز بیمارستان‌ها به最新ین فناوری‌ها، آموزش پرستاران ویژه و استفاده از ظرفیت پزشکان متخصص بین‌المللی می‌تواند کیفیت زندگی جانبازان و خانواده‌هایشان را متحول کند.
۴٫ نقش‌آفرینی نهادهای مردمی: خیریه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند با راه‌اندازی کمپین‌های ملی گردآوری کمک و اطلاع‌رسانی، پشتیبانی مؤثری از این عزیزان باشند.

وصیت شهدا و ادای دین به ایثارگران خاموش

در پایان باید پرسید: آیا ما به وعده‌هایی که در شب های عملیات به رزمندگان دادیم، وفا کرده‌ایم؟ خدمت به خانواده‌های جانبازان، پاسداشت خون شهدا و ادای دین به آرمان‌های دفاع مقدس است.

یادمان نرود که بسیاری از جانبازان شیمیایی، پس از سال‌ها تحمل رنج و درد ناشی از سرطان، به شهادت رسیده‌اند. خانواده‌های این عزیزان که به رسمیت شناخته نشده‌اند، نیازمند دلجویی و حمایت ویژه‌ای هستند. لازم است بنیاد شهید و امور ایثارگران با سعه‌صدر و احساس مسئولیت بیشتر، به یاری این خانواده‌ها بشتابد.

امید است این یادداشت، زنجیره‌ای از توجه و اقدام باشد تا هیچ ایثارگری، چه در خط مقدم جبهه و چه در خانه، فراموش نشود.